Stratejik Satınalma Ortakları: Satınalma Hizmetlerini Outsource Etmek

Yazar: Isil Arikan ,
Kasım 12, 2018
Stratejik Satınalma Ortakları: Satınalma Hizmetlerini Outsource Etmek


Satınalma hizmetlerini outsource etmek, başka bir deyişle bu konu üzerinde uzmanlaşmış bir firmadan almak, şirketlerin üretim, satış, pazarlama gibi asıl işlerine konsantre olmasında destekleyici bir rol oynuyor. Özellikle satınalmada kendilerine avantaj sağlayacak yüksek adet gücü, farklı coğrafyalarla çalışabilme gibi yetkinlikleri kısıtlı olan şirketler için stratejik satınalma ortakları –elbette süreç doğru yönetildiğinde- maliyet düşürmede ve kârı maksimize etmede önemli rol oynuyor. fiyatimBu olarak müşterilere sunduğumuz asıl hizmet stratejik satınalma ortaklığı olduğu için bu konuya özel bir yazı dizisi hazırlama zamanı da gelmişti. O yüzden gelin, eğrisiyle doğrusuyla, en ince detaylarına kadar satınalma hizmetlerini outsource etmek konusunu inceleyelim. Ve buna temel satınalma çeşitleri olan direkt ve indirekt satınalmadan başlayalım. 

Direkt Satınalma; temelde hammadde ve herhangi bir ürünün üretiminde kullanılacak yan malzemelerin satınalmasını ifade eden direkt satınalma yapısı itibariyle yüksek hacimlerde, pek çok tedarikçi içeren bir pazardan, en uygun fiyatla, en doğru kalitede ürün veya hizmetleri satınalmak olarak tanımlanır. 

İndirekt Satınalma ise; herhangi bir işletmenin günlük aktivitelerini sürdürebilmesi için gereken ürün ve hizmetlerin satın alınması şeklinde tanımlanır ki indirekt satınalmanın kapsamı çok daha geniştir. Pazarlama faaliyetleri ile ilgili hizmet ve ürün satınalmaları, IT ile ilgili satınalmalar, finans ve hatta İK ile ilgili satınalmalar da bu kapsamdadır. 

Satınalma hizmetlerini outsource etmek hem direkt hem de indirekt satınalma konusunda uygulanabilir ve her iki durumda da şirketin satınalma maliyetlerini düşürmek kadar, aynı zamanda satınalmada değer yaratan bir aktivitedir. Ki aslında stratejik satınalma ortakları ile çalışmak tam olarak bu sebeple, yani değer yaratmak için, tercih edilmelidir. Yazının devamında konunun daha kolay anlaşılabilmesi için burada yazıda geçecek olan iki tarafı da tanımlayalım:

Stratejik Satınalma Ortakları; satınalma hizmeti sunan firmalar (örneğin fiyatimBu)

Satınalma hizmetlerini outsource etmek İsteyen Şirketler ise; bu hizmeti alan, farklı sektörlerdeki şirketler 

Satınalma Hizmetlerini Outsource Etmek Hangi Şekillerde Olabilir Dayanır?

Aslında stratejik satınalma ortakları ile çalışmanın 3 farklı seviyesi -ya da çeşidi- mevcut. Basitten karmaşığa doğru gidersek; 

Operasyon Hizmeti: Stratejik satınalma ortakları ile (literatürde Procurement Service Provider kısaltması PSP olarak geçer) şirketin üretim, satış veya pazarlama servisleriyle  paralel olarak gerekli satınalma operasyonu gerçekleştirilir. Bu çalışma şeklinde stratejik satınalma ortakları sadece verimli bir satınalma operasyonu sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Bu hizmet tamamen operasyoneldir. 

Süreç Hizmeti: Biraz daha karmaşık bir sistem olan süreç transferinde ise satınalma hizmetlerini outsource etmek isteyen şirketler stratejik ve taktiksel süreçleri kendileri yönetirken tedarikçi portföyü yönetimi, sipariş ve fiyat pazarlıkları, ticari anlaşmalar gibi günlük aktivitelerde stratejik satınalma ortakları tarafından desteklenirler. Bu hizmet ağırlıklı olarak operasyonel süreçleri içerse de gereken noktalarda stratejik satınalma faaliyetleri ile ilgili danışmanlık da içerir. 

Stratejik Kategori Yönetimi Hizmeti: En karmaşık olan bu sistemde ise satınalma hizmetlerini outsource etmek isteyen şirketler bir veya birden fazla kategorinin satınalma ve yönetme sorumluluğunun baştan sona stratejik satınalma ortakları tarafından yerine getirilmesini beklerler. Bu çalışma şeklinde stratejik satınalma ortaklarından sadece en düşük maliyetle satınalma hizmeti değil, aynı zamanda satınalma stratejisi oluşturma ve yürütme, kategori yönetimi, süreç geliştirme gibi hizmetler de alınır. Kısacası bu hizmet  stratejik satınalma ve kategori yönetiminin tamamen satınalma ortağı tarafından yürütülmesidir. 

Neden Satınalma Hizmetlerini Outsource Etmek?

Farklı şekilleri olmakla birlikte satınalma hizmetlerini outsource etmek,

-          Maliyet düşürme

-          Değer yaratma (ki bundan Bir Stratejik Satınalma Ortağı Tam Olarak Ne Sunar? Yazısında bahsediyoruz)

Açısından tercih edilmelidir. Eğer satınalma hizmetlerini outsource etmek isteyen firma bu konuyla sadece satınalma maliyetlerini düşürmek amacıyla ilgileniyorsa yukarıda bahsettiğimiz çalışma şekillerinden operasyon hizmeti veya süreç hizmetini, aynı zamanda değer yaratmak için ilgileniyorsa stratejik kategori yönetimi hizmeti almayı değerlendirmelidir. 

Yazı dizisinin devamında stratejik satınalma hizmetlerini outsource etmek hangi konularda avantajlı ve dezavantajlı, stratejik satınalma ortakları tam olarak ne sunar ve stratejik satınalma ortakları seçerken nelere dikkat edilmesi gerektiği ile devam edeceğiz.